Adres Uretimi: Turkce Basliktan Temiz URL Cikarmak

Adres Üretimi: Türkçe Başlıktan Temiz URL Çıkarmak

Yeni bir yazı eklediniz ve adresi bozuk karakterlerle dolu çıktı. Ya da iki yazı aynı adresi almaya çalıştı ve ikincisi kaydedilemedi. Başlıktan adres üretmek basit görünür ama Türkçe içerikte birkaç tuzağı vardır.

Bu yazı, adres parçası üretimini ele alıyor.

Neden Ayrı Bir Alan

İkinci satır en yaygın hatadır: adresi her istekte başlıktan yeniden üretirseniz, başlıkta yapılan küçük bir düzeltme tüm bağlantıları kırar — dışarıdan verilen bağlantılar ve arama sonuçları bir anda hataya düşer.

Adres bir kez üretilip saklanmalı ve başlıkla bağı kopmalıdır.

Üçüncü satır bunu sağlar ve gerektiğinde elle düzenlemeye de izin verir.

Yazarın adresi kendi belirlemesi çoğu zaman istenen bir özelliktir.

Türkçe Karakter Dönüşümü

1. Türkçe harfler karşılıklarına çevrilir.
2. Küçük harfe dönüştürülür.
3. Sıra önemlidir.

Üçüncü madde klasik bir hataya işaret eder: büyük harfli Türkçe metni önce küçük harfe çevirip sonra dönüştürmeye çalışmak, noktasız büyük I harfinin yanlış sonuç vermesine yol açar — dönüşüm tablosu hem büyük hem küçük harfleri açıkça içermelidir.

Türkçeye özgü harf çiftleri, genel küçültme işlevlerinde doğru çalışmaz.

Bu nedenle dönüşüm tablosu elle tanımlanmalıdır.

Tabloya Türkçe dışı harfler de eklenebilir.

Temizleme Adımları

• Harf ve rakam dışındakiler tireye dönüşür.
• Ardışık tireler teke iner.
• Baş ve sondaki tireler silinir.
• Uzunluk sınırlanır.

İkinci ve üçüncü maddeler görünüşten fazlasını sağlar: noktalama işaretleri arka arkaya geldiğinde temizlenmemiş bir adres üç dört tire üst üste içerir ve bu hem çirkin görünür hem bazı araçlarda sorun çıkarır.

Dördüncü madde ise pratik bir sınırdır.

Çok uzun adresler hem okunmaz hem bazı sistemlerde kesilir.

Kesme işlemi kelime ortasından değil, tam kelimeden yapılmalıdır.

Benzersizlik

Üçüncü satır gözden kaçan bir risktir: adresin benzersiz olup olmadığını sorguyla kontrol edip sonra kaydetmek, iki kayıt aynı anda oluşturulduğunda çakışmayı engellemez — benzersizlik kuralı veritabanı seviyesinde tanımlanmalıdır.

Uygulama tarafındaki kontrol yalnızca kullanıcıya güzel mesaj göstermek içindir.

Birinci satır ise standart çözümdür; sona artan bir sayı eklenir.

Bu sayının nasıl üretileceği de eşzamanlılığa dayanıklı olmalıdır.

Adres Değişirse

1. Eski adres kaydedilmeli.
2. Kalıcı yönlendirme kurulmalı.
3. Zincir yönlendirmeden kaçınılmalı.

Birinci madde çoğu sistemde eksiktir: bir yazının adresi değiştiğinde eski adresi saklamazsanız, o adrese gelen her ziyaretçi hata sayfasıyla karşılaşır — eski adresleri bir tabloda tutmak, otomatik yönlendirme kurmayı mümkün kılar.

Bu tablo, adres geçmişini de belgeler.

Üçüncü madde ise üst üste değişikliklerde önemlidir; her yönlendirme doğrudan son adrese gitmelidir.

Zincirleme yönlendirmeler hem yavaşlatır hem sınırlara takılır.

Adres Yapısı Kararı

• Sadece adres parçası kısa ve temizdir.
• Kategori eklemek bağlam verir.
• Tarih eklemek içeriği eskitir.

Üçüncü madde uzun vadeli bir etkiye sahiptir: adrese yıl eklemek, güncel tutulan bir içeriğin bile eski görünmesine yol açar — ziyaretçi adresteki eski tarihi görüp içeriği okumadan geri dönebilir.

Haber siteleri için tarih mantıklıdır, rehber içerikler için değildir.

İkinci madde ise kategori değişikliğinde adres değişmesi anlamına gelir.

Bu nedenle kategori adres yapısına dahil edilecekse kategori yapısı oturmuş olmalıdır.

Büyük Küçük Harf

İkinci satır taşıma sırasında sorun çıkarır: bazı sunucular adreslerde büyük küçük harf ayrımı yaparken bazıları yapmaz — yerel ortamında çalışan bir adres, canlıda hata verebilir.

Bu nedenle adresler her zaman küçük harfle üretilmelidir.

Üçüncü satır ise arama motoru açısından sorundur.

Büyük harfli adresleri küçük harfe yönlendiren bir kural bu riski kapatır.

Özel Durumlar

1. Başlık tamamen simgeden oluşabilir.
2. Sonuç boş adres olur.
3. Yedek değer üretilmeli.

İkinci madde gerçek bir hata üretir: yalnızca noktalama veya simge içeren bir başlıktan temizleme sonrası hiçbir karakter kalmayabilir ve boş bir adres kaydetmeye çalışmak beklenmedik hatalara yol açar.

Bu durumda kayıt numarası veya rastgele bir değer kullanılmalıdır.

Aynı şekilde çok kısa adresler de sorun çıkarabilir.

Üretilen adres, kaydedilmeden önce doğrulanmalıdır.

Adres yönlendirmeleri ve sunucu kuralları için yapılandırma erişimi gerekir; hosting altyapı paketleri ile yönlendirme kurallarınızı kendiniz tanımlayabilirsiniz.

Sonuç

Adres, başlıktan türetilir ama başlığa bağlı kalmamalıdır: adresi her istekte başlıktan yeniden üretirseniz, başlıkta yapılan küçük bir düzeltme tüm bağlantıları kırar. Türkçe dönüşüm tablosunu elle tanımlayın, adresleri hep küçük harf üretin ve benzersizlik kuralını veritabanı seviyesinde tanımlayın — sorguyla kontrol etmek eşzamanlı kayıtlarda yetmez.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Adresi neden ayrı bir sütunda saklamalıyım?

Başlıktan her istekte yeniden üretirseniz, başlıkta yapılan küçük bir düzeltme tüm bağlantıları kırar; dışarıdan verilen bağlantılar ve arama sonuçları hataya düşer. Adres bir kez üretilip saklanmalı ve gerektiğinde elle düzenlenebilmelidir.

Türkçe karakterler neden bozuk çıkıyor?

Dönüşüm sırası yanlış. Büyük harfli metni önce küçük harfe çevirip sonra dönüştürmek, noktasız büyük I harfinin yanlış sonuç vermesine yol açar. Dönüşüm tablosu hem büyük hem küçük Türkçe harfleri açıkça içermelidir.

Aynı adresle iki kayıt oluşursa ne olur?

Sorguyla kontrol edip sonra kaydetmek, iki kayıt aynı anda oluşturulduğunda çakışmayı engellemez. Benzersizlik kuralı veritabanı seviyesinde tanımlanmalıdır; uygulama tarafındaki kontrol yalnızca kullanıcıya güzel mesaj göstermek içindir. Çakışmada sona artan bir sayı eklenir.

Adresi değiştirmem gerekirse ne yapmalıyım?

Eski adresi bir tabloda saklayıp kalıcı yönlendirme kurun. Saklamazsanız o adrese gelen her ziyaretçi hata sayfasıyla karşılaşır. Üst üste değişikliklerde her yönlendirme doğrudan son adrese gitmeli, zincir oluşmamalıdır.