Bir yönlendirme kuralı eklediniz, dosyayı kaydettiniz ve site tamamen kapandı. Şimdi hem eski hâline dönemiyorsunuz hem de hangi satırın soruna yol açtığını bilmiyorsunuz.
Bu, hosting ortamında en hızlı yaşanan kesinti türüdür. Bu yazı, bu dosyayla çalışırken sorunları önlemeyi ve çözmeyi anlatıyor.
Neden Bu Kadar Kırılgan?
Yapılandırma dosyasının davranışı diğer dosyalardan farklıdır:
- Anında etkilidir. Kaydettiğiniz an devreye girer; yeniden başlatma gerekmez.
- Tek hata tüm siteyi kapatır. Kısmi çalışma yoktur.
- Hata mesajı bilgilendirici değildir. Genel bir sunucu hatası görürsünüz.
- Alt dizinleri de etkiler. Bulunduğu dizin ve altındaki her şey.
İkinci ve üçüncü maddeler birlikte can sıkıcı bir durum üretir: site kapanır ve ekranda nedenini söylemeyen bir hata çıkar. Cevap, hata logundadır — ve oraya bakmadan çözüm aramak zaman kaybıdır.
İlk Kural: Yedek Alın
Bu dosyaya dokunmadan önce mutlaka kopyasını alın. Ama dikkat: kopyayı aynı dizinde ".bak" gibi bir uzantıyla bırakmayın.
Nedeni güvenliktir: sunucu bu uzantıyı tanımadığı için dosyayı işlemez ve düz metin olarak sunar. İçindeki kuralları — hangi dizinleri koruduğunuz, hangi IP'leri engellediğiniz dahil — herkes okuyabilir.
Güvenli yöntemler:
- Kopyayı web kök dizini dışında saklayın
- Yerel bilgisayarınıza indirin
- Sürüm kontrolünde tutun
Sık Yapılan Hatalar
Desteklenmeyen Direktif
İnternette bulduğunuz bir kural, sunucunuzda etkin olmayan bir modüle ait olabilir. Sonuç: sunucu o satırı anlamaz ve hata verir.
Korunma yolu: kuralları koşullu bloklara alın. Modül yoksa o blok atlanır ve site çalışmaya devam eder.
Yönlendirme Döngüsü
Bir kural, kendi ürettiği adresi tekrar yakalıyorsa sonsuz döngü oluşur. Tarayıcı "çok fazla yönlendirme" hatası verir.
Klasik örnek: HTTPS'e yönlendirme kuralı, zaten HTTPS olan istekleri de yakalar ve döngüye girer. Çözüm, koşula "zaten güvenli değilse" kontrolü eklemektir.
Kural Sırası
Kurallar yukarıdan aşağıya işlenir. Genel bir kural, özel bir kuralın önündeyse özel kural hiç çalışmaz.
Genel ilke: özelden genele doğru sıralayın. En dar kapsamlı kural en üstte olsun.
Eksik veya Fazla Karakter
Bu dosyanın söz dizimi katıdır. Eksik bir tırnak, kapatılmamış bir blok veya yanlış yazılmış bir direktif adı, tüm dosyayı geçersiz kılar.
Yanlış Kopyalama
İnternetten kopyalanan kurallar, biçimlendirme karakterleri veya satır sonu farklılıkları taşıyabilir. Kaydetmeden önce düz metin olarak temizleyin.
Sorun Çıktığında
Site kapandıysa panik yapmadan sırayla ilerleyin:
- Dosyayı geçici olarak yeniden adlandırın. Site açılıyorsa suçlu bulundu.
- Hata loguna bakın. Genellikle hangi satırda sorun olduğunu yazar.
- Son eklediğiniz bloğu çıkarın. Yeni kural genellikle suçludur.
- Kuralları teker teker geri ekleyin. Hangi satırda kapandığını görün.
- Yedekten geri dönün. Çözemiyorsanız çalışan hâle dönün.
Birinci adım en hızlı teşhistir ve otuz saniye sürer: dosyayı yeniden adlandırdığınızda site açılıyorsa, sorun kesinlikle o dosyadadır. Açılmıyorsa başka yerde arayın — boşuna o dosyayla uğraşmayın.
Güvenli Çalışma Yöntemi
Bu dosyayla çalışırken riski azaltan alışkanlıklar:
- Küçük parçalar hâlinde ekleyin. Beş kuralı birden değil, teker teker.
- Her eklemeden sonra test edin. Siteyi yenileyin.
- Yorum satırı ekleyin. Her kuralın ne işe yaradığını yazın.
- Test ortamında deneyin. Karmaşık kuralları önce orada.
- Panel arayüzünü kullanın. Varsa, söz dizimi hatası riskini azaltır.
Üçüncü madde uzun vadede en değerlisidir: aylar sonra o dosyaya baktığınızda, hangi kuralın neden eklendiğini hatırlamazsınız — ve gereksiz sanıp kaldırdığınızda bir şey bozulur.
Performans Boyutu
Bu dosyanın bilinmeyen bir maliyeti vardır: her istekte yeniden okunur. Ve yalnızca istenen dizinde değil, kök dizinden itibaren tüm üst dizinlerde aranır.
Pratik sonuçlar:
- Çok sayıda kural, her isteğe küçük bir yük ekler
- Derin dizin yapılarında etki artar
- Karmaşık düzenli ifadeler işlem maliyeti üretir
Bu maliyet çoğu site için önemsizdir, ancak yüzlerce kural içeren dosyalarda hissedilir hâle gelir. Kuralları düzenli olarak gözden geçirip artık gerekmeyenleri temizlemek hem performans hem okunabilirlik sağlar.
Windows Barındırmada Karşılığı
Windows tabanlı barındırmada bu dosya çalışmaz; karşılığı farklı bir yapılandırma dosyasıdır ve söz dizimi tamamen farklıdır.
Bu, taşıma sırasında sık yaşanan bir sorundur: kurallar taşınır ama çalışmaz, çünkü platform onları tanımaz.
Taşıma yapıyorsanız:
- Mevcut kuralların listesini çıkarın
- Her birinin hedef platformdaki karşılığını belirleyin
- Yeni yapılandırmayı test ortamında deneyin
- Yönlendirmelerin çalıştığını doğrulayın
Dördüncü madde SEO açısından kritiktir: taşınmayan yönlendirme kuralları, eski adreslerinizin birden 404 vermesi anlamına gelir. Windows hosting ile Linux arasında geçiş yaparken bu dönüşümü mutlaka planlayın.
Yaygın ve Güvenli Kullanımlar
Bu dosyayla en sık ve en güvenli şekilde yapılan işler:
| İşlev | Risk |
|---|---|
| HTTPS yönlendirmesi | Düşük — döngüye dikkat |
| www standardizasyonu | Düşük |
| Özel hata sayfaları | Çok düşük |
| Dizin listelemeyi kapatma | Çok düşük |
| Dosya erişim engelleme | Düşük |
| Karmaşık adres yeniden yazma | Yüksek |
Son satır en dikkat gerektirendir: karmaşık adres yeniden yazma kuralları hem yazması hem hata ayıklaması zordur. Bu tür kuralları test ortamında geliştirin.
Sonuç
Bu dosya anında etkili olduğu için tek bir hatalı satır siteyi tamamen kapatabilir ve hata mesajı size nedenini söylemez — cevap hata logundadır. Sorun çıktığında en hızlı teşhis otuz saniyeliktir: dosyayı geçici olarak yeniden adlandırın; site açılıyorsa suçlu bulundu, açılmıyorsa başka yerde arayın. Yedek alırken dikkat edin: aynı dizinde ".bak" uzantılı bir kopya bırakmak, tüm kurallarınızın tarayıcıdan okunabilmesi demektir. Ve her kuralın yanına neden eklendiğini yazın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kural ekledim, site tamamen kapandı — ne yapmalıyım?
Dosyayı geçici olarak yeniden adlandırın. Site açılıyorsa sorun kesinlikle o dosyadadır; hata loguna bakıp hangi satırın sorunlu olduğunu bulun ve kuralları teker teker geri ekleyin. Site yine açılmıyorsa sorun başka yerdedir.
"Çok fazla yönlendirme" hatası alıyorum?
Bir kural, kendi ürettiği adresi tekrar yakalıyor ve sonsuz döngü oluşuyor. En yaygın örnek, HTTPS yönlendirme kuralının zaten güvenli olan istekleri de yakalamasıdır. Koşula "zaten güvenli değilse" kontrolü ekleyin.
Yedek kopyayı nereye koymalıyım?
Aynı dizinde ".bak" uzantısıyla bırakmayın — sunucu bu uzantıyı işlemez ve dosyayı düz metin olarak sunar; tüm kurallarınız tarayıcıdan okunabilir hâle gelir. Kopyayı web kök dizini dışında saklayın veya yerel bilgisayarınıza indirin.
Windows hosting'e taşırken kurallarım çalışır mı?
Çalışmaz. Windows tarafında karşılığı farklı bir yapılandırma dosyasıdır ve söz dizimi tamamen farklıdır. Taşımadan önce mevcut kuralların listesini çıkarıp her birinin hedef platformdaki karşılığını belirleyin — özellikle yönlendirmeleri, aksi hâlde eski adresleriniz 404 vermeye başlar.
