Yeni tema kuruyorsunuz, kategori yapısını değiştiriyorsunuz veya sistemi yeniliyorsunuz. Sonuç aynı: eski adresler artık çalışmayacak. Bu geçiş doğru yönetilmezse yıllarca biriktirdiğiniz trafik bir gecede kaybolur.
Bu yazı, adres değişimini kayıpsız yönetmeyi ele alıyor.
Neyi Kaybedersiniz?
Yönlendirme yapılmadığında kaybolanlar:
- Arama sonuçlarındaki konumunuz. Sayfa bulunamaz hâline gelir.
- Dış sitelerden gelen bağlantılar. Yıllarca birikmiş olabilir.
- Sosyal medyada paylaşılmış adresler.
- Kullanıcıların yer imleri.
- E-posta bültenlerindeki bağlantılar.
İkinci madde en telafi edilemez olanıdır: başka sitelerin size verdiği bağlantıları geri kazanamazsınız — o sitelerin adresleri güncellemesini bekleyemezsiniz.
Doğru yönlendirme, bu bağlantıların değerini yeni adrese aktarır. Yönlendirme yoksa bağlantı boşluğa gider ve değer kaybolur.
Adres Haritası Çıkarmak
Geçişin temeli, hangi eski adresin hangi yeni adrese karşılık geldiğini listelemektir:
- Mevcut tüm adresleri toplayın. Site haritası, veritabanı, günlükler.
- Trafik alanları işaretleyin. Öncelik sırası için.
- Dış bağlantı alanları belirleyin.
- Her biri için yeni karşılığı yazın.
- Karşılığı olmayanları işaretleyin.
Birinci maddede en güvenilir kaynak sunucu erişim günlükleridir: son bir yılın günlükleri, gerçekte hangi adreslerin ziyaret edildiğini gösterir — site haritasında olmayan ama trafik alan sayfalar dahil.
Beşinci madde dürüst bir kabuldür. Bazı sayfaların yeni yapıda karşılığı olmayabilir; bunlar için ne yapılacağı ayrı bir karardır.
Karşılığı Olmayan Sayfalar
Her eski sayfanın birebir yeni karşılığı olmayabilir. Seçenekler:
| Durum | Yapılacak |
|---|---|
| Benzer içerik var | En yakın sayfaya yönlendir |
| İçerik birleştirildi | Birleşen sayfaya yönlendir |
| Üst kategori uygun | Kategoriye yönlendir |
| Hiçbir karşılığı yok | Bulunamadı sayfası göster |
Son satır bilinçli bir tercih olmalıdır: alakasız bir sayfaya yönlendirmek, bulunamadı hatası vermekten daha kötüdür — kullanıcı aradığını bulamaz ve hemen çıkar.
Ayrıca ana sayfaya toplu yönlendirme yapmak, bu sayfaların değerini aktarmaz. Alakasız bir yönlendirme, yönlendirme yapılmamış gibi değerlendirilir.
Yönlendirme Türü
Adres değişimi kalıcıysa yönlendirme de kalıcı olmalıdır:
- Kalıcı yönlendirme: Değer aktarılır, arama motoru yeni adresi kaydeder.
- Geçici yönlendirme: Eski adres dizinde kalır, değer aktarılmaz.
Yaygın bir hata, güvenli olsun diye geçici yönlendirme kullanmaktır: geçici yönlendirme, arama motorlarına "eski adres hâlâ geçerli" mesajı verir ve yeni adres dizine girmez.
Kalıcı yönlendirme geri alınabilir bir işlemdir — kuralı kaldırdığınızda eski adres tekrar çalışır. Ancak tarayıcılar kalıcı yönlendirmeyi önbelleğe aldığı için, test sırasında dikkatli olmak gerekir.
Yönlendirme Zincirleri
Zaman içinde birden fazla değişiklik yapıldığında zincir oluşur:
- İlk adres ikinciye yönlenir
- İkinci adres üçüncüye yönlenir
- Üçüncü adres nihai hedefe yönlenir
- Her adım ek bir istek demektir
Bu zincirlerin maliyeti vardır: her yönlendirme adımı, sayfa yükleme süresine bir tur ekler ve uzun zincirler bazı tarayıcılarda kesilir.
Çözüm, kuralları düzleştirmektir — ilk adres doğrudan nihai hedefe yönlendirilmelidir. Yeni bir değişiklik yaparken eski kuralları da güncellemek, zincir oluşumunu baştan önler.
Hosting'de Uygulamak
Yönlendirme kurallarını tanımlamanın yolları:
| Yöntem | Uygunluk |
|---|---|
| Dizin yapılandırma dosyası | Az sayıda kural için hızlı |
| Desen tabanlı kural | Düzenli değişimlerde tek satır |
| Uygulama içi tablo | Yüzlerce kural için uygun |
| Eklenti veya modül | Yönetimi kolay, ek yük getirir |
İkinci satır en verimli çözümdür ve gözden kaçar: tüm adresler aynı desende değiştiyse, yüzlerce kural yerine tek bir desen kuralı yeterlidir.
Birinci satırın bir sınırı vardır — çok sayıda kural içeren bir yapılandırma dosyası her istekte okunur ve siteyi yavaşlatır. Yüzden fazla kural varsa uygulama içi bir tablo daha uygundur.
Hangi yöntemin kullanılabileceği paket türüne göre değişir; Linux hosting paketlerinde dizin yapılandırma dosyası standart olarak kullanılabilir.
Geçiş Öncesi Test
Kuralları canlıya almadan önce doğrulanacaklar:
- Örnek adresleri tek tek test edin. En çok trafik alanlardan.
- Yönlendirme türünü kontrol edin. Kalıcı mı?
- Zincir oluşup oluşmadığına bakın.
- Döngü kontrolü yapın. A'dan B'ye, B'den A'ya olmasın.
- Sorgu parametrelerinin korunduğunu doğrulayın.
Dördüncü madde siteyi tamamen erişilemez kılabilir: birbirine yönlendiren iki kural sonsuz döngü oluşturur ve tarayıcı sayfayı hiç açamaz.
Beşinci madde ise reklam kampanyalarını etkiler. İzleme parametreleri yönlendirmede korunmazsa, kampanya trafiği kaynaksız görünür ve raporlarınız bozulur.
Geçiş Sonrası İzleme
Yayın sonrası ilk haftalarda takip edilecekler:
- Bulunamadı hatalarını günlüklerden izleyin.
- Arama konsolunda tarama hatalarına bakın.
- Trafik değişimini takip edin.
- Eksik kalan adresleri ekleyin.
- Site haritasını güncelleyin.
Birinci madde en hızlı geri bildirimi verir: sunucu günlüklerindeki bulunamadı kayıtları, unuttuğunuz adreslerin listesidir ve genellikle ilk gün içinde ortaya çıkar.
Beşinci madde ise yeni yapının taranmasını hızlandırır. Güncellenmiş bir site haritası, arama motorlarına yeni adresleri doğrudan bildirir.
Sonuç
Adres değişiminde en telafi edilemez kayıp dış bağlantılardır — başka sitelerin size verdiği bağlantıları geri kazanamazsınız, ancak doğru yönlendirmeyle değerlerini yeni adrese aktarabilirsiniz. Haritayı çıkarırken sunucu erişim günlüklerini kullanın; site haritasında olmayan ama trafik alan sayfaları orada bulursunuz. Karşılığı olmayan sayfalar için alakasız bir hedef seçmeyin: ana sayfaya toplu yönlendirme, yönlendirme yapılmamış gibi değerlendirilir. Ve mutlaka döngü kontrolü yapın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Hangi yönlendirme türünü kullanmalıyım?
Değişim kalıcıysa kalıcı yönlendirme. Güvenli olsun diye geçici tür kullanmak yaygın bir hatadır — geçici yönlendirme arama motorlarına "eski adres hâlâ geçerli" mesajı verir ve yeni adres dizine girmez.
Eski adreslerin tam listesini nereden alırım?
En güvenilir kaynak sunucu erişim günlükleridir. Son bir yılın kayıtları, gerçekte hangi adreslerin ziyaret edildiğini gösterir — site haritanızda bulunmayan ama trafik alan sayfalar dahil. Veritabanı ve site haritasıyla birleştirin.
Karşılığı olmayan sayfaları nereye yönlendirmeliyim?
Alakalı bir sayfa yoksa hiçbir yere — bulunamadı sayfası gösterin. Ana sayfaya toplu yönlendirme değeri aktarmaz ve kullanıcı aradığını bulamayıp hemen çıkar. Alakasız yönlendirme, yönlendirme yapılmamış gibi değerlendirilir.
Yüzlerce kural sitemi yavaşlatır mı?
Dizin yapılandırma dosyasına yazılıyorsa evet — bu dosya her istekte okunur. Adresler aynı desende değiştiyse tek bir desen kuralı kullanın. Desene indirgenemeyen yüzlerce kural varsa, uygulama içi bir yönlendirme tablosu daha uygundur.
