Alan adınız çalışmıyorsa sorun üç yerden birindedir: alan adı kaydında, DNS bölgesinde ya da hosting hesabında. Bu üçünü ayırt edebilmek, sorunu dakikalar içinde bulmak ile saatlerce tahmin yürütmek arasındaki farktır.
Bu rehber, Linux hosting veya Windows hosting hesabınızda DNS yönetimini ve en sık yapılan hataları anlatıyor.
Üç Katmanı Ayırt Etmek
- Alan adı kaydı: Alan adını satın aldığınız yer. Buradaki tek kritik ayar ad sunucularıdır (nameserver) — "bu alan adının DNS kayıtlarını kim yönetiyor" sorusunun cevabı.
- DNS bölgesi: Ad sunucularının gösterdiği yer. Alan adının hangi IP'ye, hangi posta sunucusuna gittiği burada tanımlanır.
- Hosting hesabı: DNS trafiği hesabınıza getirir; hesabın o alan adını tanıyıp doğru siteyi sunması ayrı bir yapılandırmadır.
Pratik teşhis: alan adı doğru IP'ye çözümleniyor ama site açılmıyorsa sorun DNS'te değil, hosting tarafındaki alan adı tanımındadır. Çözümlenmiyorsa sorun DNS veya ad sunucusu ayarındadır.
Bilmeniz Gereken Kayıt Türleri
| Kayıt | Ne yapar | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| A | Alan adını IPv4 adresine bağlar | Kök alan adı, alt alan adları |
| AAAA | IPv6 adresine bağlar | Sunucunuzun IPv6'sı varsa |
| CNAME | Bir adı başka bir ada yönlendirir | www, dış servis alt alan adları |
| MX | Gelen e-postanın gideceği sunucu | E-posta hizmeti |
| TXT | Serbest metin kaydı | SPF, DKIM, DMARC, hizmet doğrulama |
Bir kısıt bilmek işinize yarar: kök alan adı CNAME kaydı alamaz. Bir dış servis size "alan adınızı CNAME ile bize yönlendirin" diyorsa, bunu kök alan adı için yapamazsınız — alt alan adı kullanmanız ya da servisin sunduğu alternatif yöntemi tercih etmeniz gerekir.
TTL: Değişiklikten Önce Düşürülür
TTL (yaşam süresi), bir DNS kaydının önbelleklerde ne kadar tutulacağını söyler. Normal işletimde yüksek bir değer iyidir — sorgu sayısını azaltır.
Kritik nokta şudur: değişiklik yaparken TTL'i düşürmek işe yaramaz. Eski yüksek değer hâlâ dünyanın önbelleklerindedir ve yeni değer ancak o süre dolduktan sonra geçerli olur.
Doğru sıra: hosting taşıma veya IP değişikliği planlıyorsanız TTL'i geçişten 24-48 saat önce düşürün. Geçiş tamamlanıp her şeyin çalıştığını doğruladıktan sonra tekrar yükseltin.
En Sık Yapılan Beş Hata
1. Hosting Taşırken MX Kayıtlarına Dokunmak
Bu, listedeki en yaygın ve en can sıkıcı hatadır. Web trafiğini A kaydı, e-postayı MX kaydı yönetir ve bunlar birbirinden bağımsızdır.
Yeni hostinge geçerken DNS bölgesi sıfırdan oluşturulursa, sağlayıcı varsayılan olarak MX kayıtlarını da kendi sunucusuna yönlendirir. E-postanız başka bir serviste duruyorsa o anda kesilir — ve genellikle bunu müşteriler "size mail attım gelmedi mi" dediğinde öğrenirsiniz.
Kural: E-postayı taşımıyorsanız MX kayıtlarına ve e-posta ile ilgili TXT kayıtlarına dokunmayın.
2. Yanlış veya Gereksiz AAAA Kaydı
Sunucunuzun çalışan bir IPv6 adresi yoksa AAAA kaydı eklemeyin. Yanlış bir AAAA kaydı, IPv6 üzerinden bağlanan ziyaretçiler için siteyi tamamen erişilemez yapar.
Bu sorunun teşhisi zordur çünkü sizin bağlantınız IPv4 kullanıyorsa site sizde sorunsuz açılır. "Bende çalışıyor ama bazı kullanıcılar giremiyor" şikayetinin klasik nedenlerinden biridir.
3. Eski TXT Kayıtlarını Silmek
DNS bölgesini temizlerken tanımadığınız TXT kayıtlarını silmek, SPF doğrulamasını veya bir üçüncü taraf entegrasyonunu sessizce bozar. Silmeden önce her kaydın ne işe yaradığını tespit edin.
4. Birden Fazla SPF Kaydı
Yeni bir e-posta servisi eklerken ikinci bir SPF kaydı oluşturmak geçersiz bir yapılandırmadır ve doğrulamanın tamamen başarısız olmasına yol açar. Tek bir SPF kaydı olmalı, tüm gönderenler onun içinde listelenmelidir.
5. Ad Sunucusu ile DNS Bölgesini Karıştırmak
Kayıtları hosting panelinizde düzenliyorsunuz ama alan adınızın ad sunucuları başka bir yeri gösteriyorsa, yaptığınız değişiklikler hiçbir etki yaratmaz. Değişiklik yapmadan önce alan adınızın ad sunucularının hangi tarafı gösterdiğini doğrulayın.
Alt Alan Adları
Alt alan adları iki adım gerektirir ve genellikle biri atlanır: DNS tarafında kayıt oluşturmak ve hosting hesabında o alt alan adını tanımlamak. Yalnızca DNS kaydı eklerseniz trafik hesabınıza ulaşır ama hesap onu tanımadığı için ana siteyi veya bir hata sayfası gösterir.
Alt alan adları ayrıca kendi SSL kapsamına ihtiyaç duyar. Sertifikanız yalnızca kök ve www için alındıysa, yeni alt alan adı güvenlik uyarısı verir.
Teşhis Sırası
- Ad sunucuları doğru mu? Alan adı kaydınızda hangi ad sunucuları tanımlı?
- Alan adı hangi IP'ye çözümleniyor? Beklediğiniz IP mi?
- O IP hosting hesabınıza mı ait?
- Hosting hesabında alan adı tanımlı mı?
- Değişiklik yeni mi yapıldı? TTL süresi kadar bekleyin.
Bu beş soru, DNS kaynaklı sorunların neredeyse tamamını sırayla eler.
Sonuç
DNS yönetimi karmaşık değildir ama hatalar sessizce çalışır: yanlış bir AAAA kaydı bazı ziyaretçiler için siteyi kapatır, silinen bir MX kaydı e-postayı keser ve ikisi de sizde sorunsuz görünür. İki kuralı hatırlarsanız sorunların çoğunu hiç yaşamazsınız — e-postayı taşımıyorsanız MX'e dokunmayın ve TTL'i değişiklikten önce düşürün. Kalanı için yukarıdaki beş adımlı teşhis sırası yeterlidir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
DNS değişikliği ne kadar sürede yayılır?
Teorik süre, değişiklikten önceki TTL değeridir. Pratikte bazı ara çözümleyiciler TTL'e tam uymadığı için birkaç saat daha sürebilir. TTL'i önceden düşürmek, yayılma süresini öngörülebilir kılmanın tek yoludur.
Hosting taşıdım, site açılıyor ama e-posta gelmiyor
Neredeyse kesinlikle MX kayıtları. Yeni DNS bölgesi oluşturulurken varsayılan MX kayıtları yazılmış ve eski e-posta servisinize giden yönlendirme kaybolmuştur. Eski MX kayıtlarını geri girin ve SPF/DKIM TXT kayıtlarını da kontrol edin.
DNS'i hosting panelinde mi yönetmeliyim?
Basitlik açısından tek yerde toplamak kolaydır. Ancak DNS'i hosting hesabınızdan bağımsız tutmanın bir avantajı vardır: hosting hesabınız erişilemez olduğunda bile DNS kayıtlarınızı yönetebilir, örneğin trafiği bir bakım sayfasına yönlendirebilirsiniz.
www ile www'siz arasında fark var mı?
SEO açısından eşdeğerdirler; belirleyici olan tutarlılıktır. Teknik bir ayrıntı olarak kök alan adı CNAME kaydı alamaz — ileride tüm trafiği bir dış servise yönlendirmeyi düşünüyorsanız www varyantı biraz daha esnektir.
