Panelde kırmızı bir uyarı beliriyor: disk kotanız doldu. Site yavaşlıyor, e-postalar gelmiyor, yeni dosya yüklenemiyor ve bazen site tamamen kapanıyor.
Şaşırtıcı olan şudur: çoğu durumda alanı dolduran şey siteniz değildir. Bu yazı, hosting hesabınızda alanı neyin tükettiğini bulmayı ve güvenli biçimde temizlemeyi anlatıyor.
Disk Dolduğunda Ne Olur?
| Belirti | Nedeni |
|---|---|
| Site 500 hatası veriyor | Uygulama oturum/önbellek yazamıyor |
| E-posta gelmiyor | Posta kutusuna yazılamıyor |
| Dosya yüklenemiyor | Yazma işlemi başarısız |
| Veritabanı hata veriyor | Geçici tablo oluşturulamıyor |
| Panel işlemleri takılıyor | Log ve geçici dosya yazılamıyor |
Dikkat çekici nokta: disk dolduğunda sorun tek bir yerde görünmez. Site, e-posta ve veritabanı aynı anda tuhaf davranmaya başlar — ve nedeni ilk bakışta anlaşılmaz.
Alanı Kim Yiyor?
Sıklık sırasına göre, hosting hesaplarında alanı dolduran başlıca kaynaklar:
E-posta Kutuları
Bir numaralı sebep budur. Yıllarca temizlenmeyen posta kutuları, özellikle ekli dosyalarla birlikte hosting alanının büyük kısmını kaplar.
Özellikle üç yer birikir: gelen kutusu, gönderilmiş öğeler ve çöp kutusu. Çöp kutusu birçok kurulumda hiç boşaltılmaz.
Eski Yedekler
Panelden alınan yedekler indirildikten sonra sunucuda kalır. Her ay bir yedek alınıyorsa, sitenizin bir kopyası her ay tekrar tekrar yer kaplar.
Ayrıca bazı eklentiler otomatik yedek alır ve bunları site dizinine yazar — çoğu kullanıcı bunun farkında bile değildir.
Log Dosyaları
Hata ve erişim logları döndürülmüyorsa sürekli büyür. Sık hata üreten bir site, günde yüzlerce megabayt log yazabilir.
Önbellek ve Geçici Dosyalar
Önbellek eklentileri, görsel küçültme işlemleri ve oturum dosyaları zamanla birikir. Temizlenmediklerinde asıl içerikten büyük olabilirler.
Yüklenen Görseller
Optimize edilmemiş görseller ve her yüklemede üretilen çoklu boyut kopyaları, medya kütüphanesini hızla şişirir.
Gözden Kaçan Sınır: Dosya Sayısı
Disk alanınız boş görünse bile hesabınız "dolu" olabilir. Bunun nedeni ayrı bir sınırdır: inode, yani hesabınızdaki toplam dosya ve klasör sayısı.
Bu sınıra takılmanın tipik nedenleri:
- Binlerce küçük önbellek dosyası. Her biri birkaç kilobayt ama sayıca çok.
- Oturum dosyaları. Temizlenmeyen oturumlar yüz binlere ulaşabilir.
- E-posta iletileri. Her ileti ayrı bir dosyadır.
- Görsel varyantları. Tek bir yüklemeden onlarca dosya üretilebilir.
"Diskimin yarısı boş ama hesabım askıya alındı" durumunun açıklaması genellikle budur.
Güvenli Temizlik Sırası
- Önce ölçün, sonra silin. Panelin disk kullanım aracıyla hangi klasörün ne kadar yer kapladığını görün. Tahminle silmeye başlamayın.
- Çöp kutularını boşaltın. Tüm e-posta hesaplarının çöp ve spam klasörleri — en hızlı kazanç genellikle buradadır.
- Eski yedekleri indirin ve silin. Yedekler sunucuda değil, dışarıda durmalıdır.
- Log dosyalarını temizleyin. Güncel logu boşaltın, arşivlenmiş eski logları silin.
- Önbelleği temizleyin. Uygulamanızın kendi arayüzünden yapın; klasörü elle silmek sorun çıkarabilir.
- Kullanılmayan medyayı ayıklayın. Hiçbir sayfada kullanılmayan görselleri tespit edip kaldırın.
Birinci madde en önemlisidir. Ne olduğunu bilmediğiniz bir klasörü silmek, siteyi çalışmaz hâle getirebilir. Silmeden önce yedek alın.
Silmemeniz Gerekenler
- Uygulamanızın çekirdek dosyaları ve yapılandırma dosyaları
- Ne işe yaradığını bilmediğiniz gizli dosyalar
- Veritabanı dosyaları (bunlar panel üzerinden yönetilmelidir)
- Sertifika ve anahtar dosyaları
Emin olmadığınız bir dosyayı silmek yerine, önce yerel bilgisayarınıza indirin. Sonradan gerekirse geri yüklersiniz.
Kalıcı Çözüm
Temizlik geçici bir rahatlamadır; alan yeniden dolacaktır. Kalıcı düzen için:
- E-posta saklama politikası belirleyin. Belirli bir süreden eski iletileri otomatik silin veya arşivleyin.
- Yedekleri dışarıda tutun. Sunucuda saklanan yedek, sunucu sorununda zaten işe yaramaz.
- Log döndürme kurun. Belirli boyutu aşan loglar otomatik arşivlensin ve eskiler silinsin.
- Görselleri yüklemeden önce optimize edin. Sunucuda küçültmek yerine doğru boyutta yükleyin.
- Kullanımı izleyin. Kotanın belirli bir oranına gelindiğinde uyarı alın.
Bu adımlara rağmen alan sürekli yetmiyorsa sorun düzensizlik değil kapasitedir. Böyle bir durumda hosting paketinizi daha yüksek disk kotalı bir seçenekle değiştirmek, her ay temizlik yapmaktan daha mantıklıdır.
Sonuç
Disk dolduğunda sorun tek bir yerde görünmez — site, e-posta ve veritabanı aynı anda bozulur. Alanı dolduran şey genellikle siteniz değil, temizlenmemiş posta kutuları, sunucuda unutulmuş yedekler ve büyüyen log dosyalarıdır. Temizliğe başlamadan önce mutlaka ölçün ve yedek alın; ne olduğunu bilmediğiniz dosyayı silmek yerine indirin. Ve dosya sayısı sınırını unutmayın: diskiniz boş görünse bile binlerce küçük dosya hesabınızı sınıra taşıyabilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sitem küçük ama disk neden doldu?
En yaygın üç neden: yıllardır temizlenmemiş e-posta kutuları (özellikle çöp ve gönderilmiş klasörleri), sunucuda kalmış eski yedekler ve döndürülmeyen log dosyaları. Panelin disk kullanım aracıyla hangi klasörün ne kadar yer kapladığını görün.
Diskim boş ama hesabım askıya alındı, neden?
Muhtemelen dosya sayısı (inode) sınırına takıldınız. Bu, disk alanından ayrı bir kısıttır ve binlerce küçük önbellek dosyası, oturum dosyası veya e-posta iletisi nedeniyle dolabilir. Çözüm alan açmak değil, dosya sayısını azaltmaktır.
Yedeklerimi sunucuda tutabilir miyim?
Tutmamalısınız. Sunucuda saklanan yedek hem alanınızı doldurur hem de sunucu kaynaklı bir sorunda işe yaramaz. Yedekleri indirin ve sunucudan silin.
Hangi dosyaları silmek güvenli?
Çöp kutusundaki e-postalar, indirdiğiniz eski yedekler, arşivlenmiş log dosyaları ve uygulamanızın kendi arayüzünden temizlediğiniz önbellek. Çekirdek dosyalara, yapılandırma dosyalarına ve ne olduğunu bilmediğiniz gizli dosyalara dokunmayın; silmeden önce mutlaka yedek alın.
